Czym są haluksy?

Haluksy (hallux valgus) to schorzenie dotykające dużego palucha stopy, który kieruje się nieprawidłowo do strony wewnętrznej stopy zachodząc na drugi palec. Podstawą choroby jest nadmierne wystający i rozciągnięty staw u podstawy palucha (staw śródstopno-paliczkowy).

Deformacja stawu i skrzywienie palucha nie są jedynie defektem estetycznym. Haluksy mogą wywoływać silny ból, często utrudniający chodzenie. W miarę rozwoju haluksa dochodzi do coraz większego nacisku na kaletkę maziową stawu. W wyniku drażnienia często dochodzi do rozwoju stanu zapalnego w stawie. W konsekwencji palec staje się opuchnięty, bolesny i zaczerwieniony.

Co więcej, podczas poruszania ciężar ciała naciska na zdeformowany palec, ten kolejno wywołuje nacisk na kolejny palec doprowadzając do dalszego przeciążenia. Zmiany przypominające haluksy mogą pojawić się nawet na małym palcu, ponieważ nieprawidłowe ułożenie palców wpływa na całą stopę.

Osoby z haluksem są również narażone na powstawanie nagniotków i modzeli. Na obrzmiałym, zdeformowanym palcu często tworzą się bolesne zgrubienia. Skóra na stopach, zwłaszcza w obrębie dużego palucha oraz w przestrzeni między palcami wymaga szczególnej pielęgnacji.

Przyczyny schorzenia – dlaczego to kobiety częściej mają haluksy?

Halusky mogą pojawić się u osób obu płci w każdym wieku, w tym u dzieci (rzadko), jednak na schorzenie najczęściej cierpią kobiety. Przyczyny haluksów to w dużej mierze predyspozycje genetyczne, ale czynniki środowiskowe zwiększają ryzyko rozwoju schorzenia.

Kobiety są szczególnie narażone na występowanie haluksów przede wszystkim ze względu na noszenie butów na wysokim obcasie oraz z wąskimi przodami. Jeśli dana osoba obciążona jest wrodzonym osłabieniem stawu u podstawy dużego palca stopy, wówczas nieodpowiednie obuwie stanowi znaczne zagrożenie. Szacuje się, że ryzyko rozwoju haluksów wzrasta wielokrotnie u kobiet, których mamy oraz babcie miały tą samą przypadłość.

Ponadto, rozwój haluksów związany jest z czynnikami takimi jak:

• egipski kształt stopy,
• nadwaga,
• stojący tryb pracy,
• płaskostopie podłużne.

Artykuł Haluksy – czym jest ta przypadłość i jakie są jej przyczyny? pochodzi z serwisu Zdrowie Stóp.

Czym jest płaskostopie?

Prawidłowo zbudowana ludzka stopa ma dwa łuki. Jednym z nich jest łuk podłużny przechodzący przez środek stopy. Mniejszy łuk stanowi poprzeczne wygięcie w przedniej części stopy.

Każdy człowiek rodzi się z płaskostopiem, które stopniowo zanika wraz z rozwojem. Zwykle dzieci mają fizjologiczne płaskostopie do ok. 3. – 4. roku życia. Z czasem więzadła stopy ulegają wzmocnieniu oraz tworzą się kostne mosty. Naturalne wygięcie stopy stanowi element amortyzujący podczas poruszania się. Stopa pozbawiona łuku spoczywa płasko na podłożu, co jest określane jako płaskostopie.

Jakie są przyczyny płaskostopia?   

Jeśli u dzieci w wieku ok. 5 lat nie rozwinął się prawidłowy kształt stopy, wówczas mówi się o płaskostopiu wczesnodziecięcym. Przyczyną mogą być wrodzone nieprawidłowości w budowie kości stopy. Zdarza się również, że płaskostopie pozostaje w wyniku schorzeń nerwowo-mięśniowych, czy wrodzonej wiotkości torebek stawowych lub więzadeł.

Płaskostopie nie zawsze towarzyszy człowiekowi od dzieciństwa. Deformacja stopy może pojawić się również w wieku dorosłym. Na rozwój płaskostopia wpływają m.in. czynniki takie jak:

• nadwaga,
• cukrzyca,
• zapalenie stawów,
• urazy mechaniczne,
• nieprawidłowe obuwie,
• nadmierne obciążanie stopy.

Wpływ płaskostopia na zdrowie

Płaskostopie przez każdego może być odczuwane odmiennie. Część osób z deformacją łuku nie odczuwa żadnych dolegliwości. Inni natomiast mogą odczuwać ból stopy, a nawet całej nogi, zwłaszcza po długotrwałym chodzeniu lub bieganiu. W skrajnych przypadkach płaskostopie utrudnia lub wręcz uniemożliwia chodzenie z powodu odczuwanych dolegliwości bólowych.

Co więcej, płaskostopie ma istotny wpływ na zdrowie zarówno stóp, jak i innych części ciała. Osoby z płaskostopiem są narażone na występowanie schorzeń takich jak np.:

• nieprawidłowy sposób chodzenia;
• urazy ścięgna Achillesa;
• ból nóg, kolan i bioder;
• ból pleców;
• wady postawy;
• złamania stopy.

Artykuł Czym jest płaskostopie i jak wpływa na zdrowie? pochodzi z serwisu Zdrowie Stóp.

Jak zrobić kąpiel solną na suche pięty?

Kąpiel solna jest jednym z najstarszych i najprostszych sposobów na suche pięty. Roztwór soli w odpowiednim stężeniu działa na naskórek zmiękczająco, co ułatwia późniejsze usuwanie zrogowaciałej warstwy. Moczenie stóp w wodzie z mydłem lub płynem do kąpieli nie jest wskazane, ponieważ preparaty ze sztucznymi dodatkami jeszcze bardziej wysuszają stopy.

Należy jednak pamiętać, że kąpiel solna na stopy powinna być przygotowywana ze soli leczniczej, nie kuchennej. Sól kuchenna, zwłaszcza dodana w nadmiarze może dodatkowo wysuszyć i podrażnić stopy. Najlepiej wybierać sól odpowiednią do zabiegów kosmetycznych, kupioną w drogerii lub w aptece.

Po dodaniu 1-2 łyżek soli do miednicy z gorącą wodą stopy należy moczyć przynajmniej przez 15-20 minut. Po takiej kąpiel zrogowacenia łatwo usuniemy mechanicznie, najlepiej przy pomocy tarki do stóp.

Jakie zioła można dodać do kąpieli stóp?

Innym sposobem jest usuwanie martwego naskórka z pięt poprzez mechaniczne ścieranie przed kąpielą. Starcie suchej warstwy ułatwi wnikanie nawilżających substancji zastosowanych podczas kąpieli.

Poza solą leczniczą do kąpieli warto wykorzystać zioła, które poza zmiękczaniem skóry działają nawilżająco, kojąco i regenerująco. Doskonale sprawdza się dodatek siemienia lnianego. Wystarczy przygotować napar w większej porcji i moczyć stopy przez 20 minut. Po kąpieli siemię lniane warto dodatkowo wetrzeć w pięty.

Jeśli zależy nam na działaniu zmiękczającym, doskonale sprawdzi się napar z kozieradki. Z kolei ziele nostrzyka zadziała kojąco i szybko przyniesie ulgę w przypadku bólu i swędzenia.

Jeśli stopy są w złej kondycji i tworzą się pęknięcia, są tym samym narażone na wnikanie drobnoustrojów. Warto więc zastosować również zioła o działaniu przeciwzapalnym, np. ziele krwawnika, koszyczek nagietka lub liście brzozy. Doskonale oczyszczająco zadziała natomiast dodatek olejku herbacianego.

Suche pięty – podstawa to nawilżanie

Po kąpieli nie należy zapominać o odpowiednim nawilżaniu stóp. Substancje odżywcze zawarte w kremach i balsamach do stóp doskonale się wchłoną tuż po kąpieli, kiedy skóra jest zmiękczona.

Warto wybierać preparaty zawierające witaminę A, ponieważ to jej niedobór ma szczególny wpływ na suche pięty. Działanie intensywnie nawilżające wykazuje również mocznik, a także kremy z witaminą E oraz F.

Jeśli wolimy domowe sposoby, warto stopy nawilżyć olejem lnianym, kokosowym lub oliwą. Po nałożeniu oleju na stopy należy założyć bawełniane skarpety, które jednocześnie ułatwią wnikanie substancji aktywnych oraz uchronią mieszkanie przed zabrudzeniem.

Warto pamiętać, że pielęgnacja stóp wymaga systematyczności. Ich nawilżanie powinno być częścią codziennej higieny. Inaczej jest jednak z kąpielami oraz złuszczaniem. Stosowanie tarki, czy pumeksu należy ograniczyć do maksymalnie jednego zabiegu w ciągu tygodnia.

Artykuł Domowe sposoby na suche pięty – kąpiele solne i ziołowe pochodzi z serwisu Zdrowie Stóp.

Anatomia stopy – kości, mięśnie, więzadła

Ludzka stopa zbudowana jest z 26 małych kości. Każda z nich jest bardzo delikatna, jednak wspólnie tworzą bardzo wytrzymały mechanizm, który jest wstanie udźwignąć ciężar ludzkiego ciała.

Aby 26 kości mogło pozostawać w zwartej strukturze oraz aby stopa pozostawała częścią ruchomą, stopy składają się z dużej ilości mięśni i więzadeł. Łącznie mięśni i więzadeł jest aż 4 razy więcej, niż samych kości w stopie.

Największa kość stopy, to kość piętowa, która łączy się z kością skokową. Ta z kolei tworzy część stawu skokowego oraz łączy się z innymi kośćmi od strony przedniej stopy. Taka budowa pozwala na zachowanie łuku stopy.

Środkowa część stopy składa się z pięciu długich kości śródstopia. Każdy z palców posiada 3 kości nazywane paliczkami, z wyjątkiem palucha, który zbudowany jest z 2 kości.

Anatomia stopy – śródstopie, stęp, palce stopy

Stopę pod względem anatomicznym oraz fizjologicznym dzielimy na trzy części. Każda z nich składa się z kilku kości i pełni w organizmie określone funkcje:

• śródstopie – jest to część giętka stopy składająca się z 5 kości, ma za zadanie amortyzować ruchy ciała;
• stęp – jest to górna część stopy składająca się z 7 kości, mało ruchliwa i sztywna, jej funkcja to przenoszenie ciężaru ciała;
• palce stopy – składają się z 14 paliczków i zapewniają stopie stabilność.

Dlaczego mamy 5 palców u stóp?

Palce człowieka numeruje się od wewnętrznej strony, czyli palcem pierwszym jest paluch (największy z dwoma paliczkami), a kolejno wyróżnia się palec drugi, trzeci, czwarty i piąty.

Ilość palców u człowieka wynika z ewolucji. Niektóre tezy zakładają, że początkowo palce u stóp miały pełnić funkcję umożliwiające chwytanie (podobnie jak palce dłoni). Wówczas paluch byłby odpowiednikiem kciuka.

Wystający, ruchomy paluch utrudniałby jednak chodzenie, dlatego współczesny człowiek ma znacznie bardziej ograniczone ruchomo palce u nóg w porównaniu z palcami rąk.

Ludzkie palce u nóg pełnią bardzo ważną rolę. Choć na co dzień zwykle nie zastanawiamy się nad mechanizmem stopy, łatwo zaobserwować ich rolę podczas stania na jednej nodze. Wówczas, gdy tracimy równowagę odruchowo podtrzymujemy się przy pomocy palców.

Ponadto, palce stopy pomagają w rozpoczęciu czynności takich jak chodzenie, skakanie, przenoszenie, czy przyjmowanie pozycji ciała. To właśnie stabilizacja i wspieranie położenia ciała jest kolejną funkcją palców stopy. Nieświadomie, dzięki palcom u stóp przybieramy pożądaną pozycję stopy, a tym samym całego ciała.

Artykuł Budowa anatomiczna stopy – dlaczego mamy 5 palców? pochodzi z serwisu Zdrowie Stóp.

Jaki wpływ mają stopy na zdrowie ciała?

Nie bez powodu mówi się, że ktoś jest zdrowy ,,od stóp do głów”. Schorzenia dotykające stóp mają istotne znaczenie dla kondycji całego organizmu. To na stopach opiera się całe ciało i to dzięki nim jesteśmy wstanie wykonywać podstawowe czynności. Wszelkie schorzenia stóp powodują, że utykamy lub kładziemy stopę z ograniczonym naciskiem. To z kolei może prowadzić do wad postawy, bądź dalszych deformacji.

Stopa grecka predysponuje do występowania dolegliwości takich jak:

• Halluksy (paluch koślawy);
• Palce młotowate – deformacje czterech palców, zwykle poza paluchem. Przyczyną jest przykurcz mięśniowy w stawie międzypaliczkowym bliższym.
• Nagniotki i modzele, zwłaszcza przy drugim palcu.
• Uszkodzenia palca drugiego (wystającego) – w skrajnych przypadkach częste uszkodzenia wnikające z wydłużenia palca drugiego są powodem zabiegu operacyjnego, podczas które skraca się palec drugi.

Stopa egipska może być przyczyną schorzeń takich jak:

• halluksy – stopa egipska ze względu na największe obciążenie spadające na śródstopie oraz duży paluch jest najbardziej narażona na występowanie halluksów,
• przykurcz ścięgna Achillesa,
• koślawość tyłostopia,
• niestabilność stawu skokowego,
• modzele na podeszwie stopy.

Stopa rzymska natomiast nie predysponuje do występowania żadnych charakterystycznych schorzeń. Jest to najbardziej pożądany kształt stopy, który znosi największy ciężar. Osoby ze stopą rzymska mogą długotrwale przebywać w jednej pozycji, a także są odporniejsze na wysiłek.

Artykuł Wpływ kształtu stóp na zdrowie pochodzi z serwisu Zdrowie Stóp.

Stopa egipska – najczęściej spotykany kształt stóp

Jako egipska określa się stopy, gdzie duży palec jest najdłuższy, a kolejne stopniowo coraz krótsze. Cechą charakterystyczną jest linia pochyła, ale prosta, czyli żaden ze środkowych palców nie wysuwa się do przodu poza kolejnością.

Cechy osobowości osób ze stopą egipską – posiadacze stóp egipskich uchodzą za osoby ze zmiennym nastrojem. Z jednej strony są marzycielami pełnymi tajemnic, z drugiej jednak potrafią działać nerwowo i impulsywnie.

Stopa grecka – cecha osób inteligentnych

Stopa grecka bywa nazywana również stopą Mortona. Cechą charakterystyczną jest najdłuższy drugi palec, co było często spotykane u starożytnych Greków. Pozostałe trzy palce mogą być ułożone w linii pochyłej lub nieco bardziej prostej. Obecnie taki rodzaj stopy ma ok. 20% populacji na świecie.

Cechy osobowości osób ze stopą grecką – w starożytności stopa grecka była oznaką inteligencji i arystokratycznego pochodzenia. Obecnie osoby ze stopą grecka uznawane są za osoby aktywne, żądne poznawania świata, a także inteligentne, a nawet nieco panujące nad innymi.

Stopa rzymska (kwadratowa)

Stopa rzymska bywa nazywana również stopą polinezyjską. W tym przypadku pierwsze trzy palce licząc od palucha mają podobną długość, natomiast palce czwarty i piąty są znacznie krótsze. Taki układ palców posiada zaledwie 10% populacji.

Cechy osobowości osób ze stopą rzymską – posiadacze stopy rzymskiej uchodzą za osoby dynamiczne, kochające podróże i odkrywanie świata. Taki kształt stopy świadczy również o skłonnościach awanturniczych, nieco impulsywnym nastawieniu. Pomimo skłonności do kłótni i wyrażania emocji osoby ze stopą kwadratową zwykle wykazują chęć kontaktów międzyludzkich, poznawania nowych osób oraz przebywania wśród znajomych.

Artykuł Kształt stopy, a osobowość – stopa egipska, grecka, rzymska pochodzi z serwisu Zdrowie Stóp.

Stopa cukrzycowa – powikłanie wieloletniej cukrzycy    

Stopa cukrzycowa, określana również jako zespół stopy cukrzycowej, to jedno z częstych powikłań cukrzycy, głównie typu 2, ale także 1. Choroba wynika ze zmian ogólnoustrojowych, w szczególności z niekorzystnego wpływu nadmiaru glukozy na zakończenia nerwowe.

Zespół stopy cukrzycowej dotyczy szczególnie osób chorujących przewlekle na cukrzycę typu 2, czyli insulinoniezależną. W tym przypadku istotny wpływ na rozwój choroby ma niewłaściwa kontrola cukrzycy oraz długi okres trwania choroby.

W konsekwencji u diabetyków może dochodzić do zmian w naczyniach krwionośnych. Uszkodzeniu ulegają ściany drobnych naczyń krwionośnych (mikroangiopatia) oraz naczyń dużych (makroangiopatia).

Pod wpływem uszkodzenia naczyń krwionośnych dochodzi do licznych powikłań cukrzycowych, wśród których znajduje się stopa cukrzycowa. Schorzenie to dzieli się na dwa typy:

• Stopa cukrzycowa niedokrwienna – dolegliwości wynikające z uszkodzenia naczyń w obrębie stopy,
• Zespół stopy cukrzycowej neuropatycznej – dolegliwości powstające na skutek uszkodzenia obwodowego naczynia krwionośnego.

Objawy stopy cukrzycowej

W wyniku zaburzonego ukrwienia stopa staje się podatna na powstawanie ran. Tworzą się owrzodzenia zlokalizowane głównie na podeszwie lub grzbiecie stopy, często na pięcie oraz przy kosteczkach palców.

W zależności od zaawansowania choroby stopę cukrzycową dzieli się na:

• stopień pierwszy – bez uciążliwych objawów;
• stopień drugi (łagodny) – z niewielkim, powierzchownym owrzodzeniem;
• stopień trzeci – owrzodzenie z towarzyszącym rumieniem zapalnym o średnicy powyżej 2 cm;
• stopień czwarty – owrzodzenia zajmują głębokie tkanki, z czasem również kości, pojawiają się deformacje oraz zmiany ogólnoustrojowe.

Objawy stopy cukrzycowej w pierwszej kolejności mogą być niezauważalne. Ze względu na neuropatię cukrzycową często dochodzi do zaburzenia czucia w stopach. Z tego powodu tworzące się odciski i drobne rany bywają niezauważane. Tymczasem jedynie odpowiednio wcześnie rozpoczęte leczenie oraz prawidłowa pielęgnacja stóp pozwalają na uchronienie się przed późniejszymi, bardzo uciążliwymi dolegliwościami.

W zależności od zaawansowania stopy cukrzycowej osoby chore mogą zaobserwować objawy takie jak:

• sucha łuszcząca się skóra;
• ból stopy o charakterze nasilającym, zwłaszcza nocą;
• skurcze i uczucie kłucia obejmujące nie tylko stopę, ale również nogę;
• uczucie drętwienia;
• z czasem czucie w noce może zostać całkowicie zaburzone;
• osłabia się również wrażliwość na temperaturę;
• trudno gojące się rany obejmują głębsze tkanki;
• pojawiają się pęknięcia z fragmentami martwicy tkanek;
• zaburzenia chodzenia, które wynikają z braku możliwości podpory na chorej stopie;
• deformacje obejmujące kości i tkanki.

Artykuł Stopa cukrzycowa – jak cukrzyca wpływa na stopy? pochodzi z serwisu Zdrowie Stóp.